Projectleider verkenning Circulair Netwerk & Ambachtscentrum Schiermonnikoog

De Waddeneilanden zijn een trekpleister voor honderdduizenden bezoekers. De aantrekkingskracht als toeristische bestemming én de uitdagingen van de wereld om de eilanden heen, maken dat ze uit balans dreigen te raken. Met Regio Deal De Waddeneilanden zetten de eilanden in op het terugbrengen van die balans voor nu en later. Aan de hand van vijf programmalijnen en diverse projecten geven het Rijk, Provincie Fryslân, Provincie Noord-Holland en de vijf eilandgemeenten de aankomende jaren een sterke impuls aan de brede welvaart op de eilanden. Programmalijn 5. Circulaire Economie Circulaire Economie is een opgave die alle programmalijnen raakt. Uitgangspunt van het Programma Waddeneilanden is dan ook om dat wat binnen de 5 programmalijnen gedaan wordt ‘zo circulair mogelijk’ te doen. De uitgangspunten van een circulaire economie vragen nog wel om een stevige verankering op de eilanden. Dit gaat dan om bewustwording, een gunstig ontwikkelklimaat voor circulaire economie, het verwaarden van productstromen en het slim omgaan met zoet water. Ondernemers spelen een cruciale rol in de transitie naar een toekomstbestendige en dus een bredere, meer circulaire economie. Zonder de inzet van eilander ondernemers kan een toekomstbestendige economie op de Waddeneilanden niet tot stand komen. Dit samenwerkingsproject heeft als doel initiatiefnemers en ondernemers met toekomstbestendige, duurzame en circulaire ideeën te ondersteunen en verder te brengen. Dat kan met kennis, cofinanciering (Stimuleringsfonds), faciliteiten en structuren voor samenwerking. Kernboodschap: Een noodzakelijke transitie die nog onvoldoende op gang komt In de huidige economie gaan we op een lineaire manier met grondstoffen om: we winnen de grondstoffen, maken producten die we na gebruik weggooien, wat vervolgens resulteert in afval. De aarde is echter niet onbeperkt uit te putten. We hebben te maken met planetaire grenzen, die nu overschreden worden. Bovendien is een mono-economie zoals we die nu kennen op de Waddeneilanden door de grootte van de gastvrijheidssector op termijn niet toekomstbestendig. Een toekomstbestendige economie ís een circulaire economie. In een circulaire economie blijft de waarde van producten behouden door hergebruik, reparatie, re-furbishen, re-manufacturen en uiteindelijk recyclen. Een circulaire economie gaat dus niet alleen over het minimaliseren van afval, maar over duurzame verdienmodellen en businesscases, het zo lang mogelijk behouden van de waarde van grondstoffen, materialen, producten en ‘afval’. De transitie naar een circulaire economie is noodzakelijk om onze afhankelijkheid van beperkt beschikbare grondstoffen te verminderen, zodat we als eilanden zelfstandig en zelfvoorzienend kunnen worden. Maar de circulaire transitie is ook cruciaal voor andere maatschappelijke opgaves: het behalen van klimaatdoelstellingen, en het behoud van onze natuur en biodiversiteit. De circulaire economie is een manier om weer binnen de planetaire grenzen te komen. De circulaire transitie moet echter nog op gang komen en startende en groeiende ondernemingen zijn hierin belangrijk. Het moet leiden tot minder afval van en meer hergebruik op het eiland zelf. Verantwoordelijkheden Opdracht Verkenning Circulair Netwerk en/of Ambachtscentrum Schiermonnikoog Op Schiermonnikoog ontwikkelen zich meerdere initiatieven die gericht zijn op circulair gebruik van materiaalstromen. Denk daarbij aan het succesvolle repaircafé, een tijdelijke kringloopwinkel, het initiatief voor het oprichten van een houtwerkplaats, hergebruik van schelpen van horecabedrijven, e.d. Een terugkerend probleem is dat het op Schiermonnikoog aan (geschikte) ruimte ontbreekt om deze initiatieven structureel te huisvesten. Daarom onderzoeken we wat er nodig is om een levensvatbaar circulair ambachtscentrum op te richten. De eerste prioriteit gaat uit naar het inzichtelijk maken van de randvoorwaarden (organisatie, ruimtebeslag, wetgeving e.d.) voor een levensvatbaar circulair ambachtscentrum als uiteindelijke doel om te realiseren. De tweede prioriteit in dit deelproject ligt bij het inzichtelijk maken van de mogelijkheden om huidige circulaire initiatieven te faciliteren tot het circulair ambachtscentrum gereed is. Aandachtspunt binnen deze verkenning is dat er op Schiermonnikoog geen ruimte beschikbaar is om circulaire initiatieven te faciliteren met ruimte voor tijdelijke opslag (binnen en buiten), ruimte voor een werkplaats of een kringloopwinkel. Dat betekent feitelijk dat initiatieven die een werk- of opslagruimte nodig hebben niet structureel van de grond komen, of slechts tijdelijk in stand kunnen worden gehouden. Resultaten Deze verkenning brengt de levensvatbaarheid van een circulair ambachtscentrum of netwerk op Schiermonnikoog in beeld en laat zien waar verbindingen en samenwerkingen kunnen zijn. Het sluit aan bij de wensen van gemeente, ondernemers en het onderwijs op Schiermonnikoog. Mogelijk is er behoefte aan één fysieke plek (een ambachtscentrum), maar er kan ook behoefte zijn aan een netwerk of juist aan een eilandbrede bezoekersstroom langs duurzame en circulaire initiatieven (zoals op Terschelling), een uitgewerkt businesscase maakt de verschillende opties en financiering inzichtelijk. Met deze verkenning willen we meer zichtbaarheid creëren voor de circulaire ondernemers, zowel naar elkaar toe als onderling, maar ook naar de buitenwereld toe. Hiermee hopen we (nieuwe) samenwerkingen te stimuleren en de bestaande initiatieven te versterken (via het Stimuleringsfonds van de Regio Deal). Met als doel om een ecosysteem te creëren voor bestaande en nieuwe circulaire ondernemers op de Waddeneilanden. De projectleider van de opdracht Verkenner Circulair Ambachtscentrum Schiermonnikoog is verantwoordelijk voor het aanjagen van het deelproject heeft verder de volgende taken: Van de projectleider wordt verwacht dat er een planning wordt gemaakt voor de uitvoering van de verkenning. Voor zowel de invulling en operationele uitvoering van de verkenning wordt een werkgroep samengesteld. De werkgroep bestaat uit betrokken eilanders, ondernemers of kennisexperts. Tegelijkertijd zijn er nog een aantal zaken die duidelijker moeten worden, waaronder de toekomstbestendigheid, organisatiestructuur en de businesscase. De projectleider verschaft hier inzicht in, in de eindrapportage.