Juridisch Specialist Overheidsbrede Vraagstukken

Beschrijving project/programma: Met de Aanpak Levensgebeurtenissen dat ICTU samen met de KVK in opdracht van het ministerie van BZK uitvoert, wordt samen met betrokken overheidsorganisaties gewerkt aan het verbeteren van de overheidsbrede dienstverlening en informatievoorziening van de overheid. Binnen het programma werken betrokken (overheids)organisaties samen aan het verbeteren van dienstverlening voor burgers. Dat doen ze door concrete oplossingen te realiseren. Hierbij ligt focus op het herontwerp van (keten)processen en proactieve dienstverlening. Daarbij staat de belevingswereld van mensen centraal, zodat ze werken aan initiatieven en oplossingen waar mensen echt mee zijn geholpen. De Aanpak kent op dit moment een aantal programmalijnen: Nieuw in Nederland, 18 jaar worden, Ik ben nabestaande geworden en Doorontwikkeling Fieldlab 18 jaar & zorgtoeslag. Het werken aan deze Levensgebeurtenissen brengt mee dat zich ook juridische vraagstukken aandienen. ICTU heeft behoefte aan een zelfstandig opererende juridisch specialist voor een afgebakende adviesopdracht gericht op het ontwikkelen van juridische kaders, richtlijnen en rapportages voor meerdere concrete levensgebeurtenissen binnen het programma. Hieronder wordt specifiek ingegaan op de aanpak tav Nabestaanden als voorbeeld. De opdracht hiervoor is inmiddels duidelijk en uitgewerkt. Voor de andere programmalijnen wordt momenteel gekeken naar juridische kwesties en deze zullen dan met de jurist gedeeld en opgepakt gaan worden. Uitstel van verplichtingen Uit verschillende onderzoeken en actielijnen vanuit de levensgebeurtenissen ‘Ik ben nabestaande geworden’ en ‘Ondernemer komt te overlijden’ zijn signalen gekomen dat nabestaanden problemen ondervinden met alle verplichtingen vanuit overheden in de eerste periode na overlijden van hun naaste. Dit probleem is geagendeerd in een interbestuurlijk overleg (IBO). Vanuit dit overleg is opdracht gegeven om de mogelijkheden rondom dit thema verder te verkennen. Het doel van Uitstel van verplichtingen is om nabestaanden extra tijd te gunnen in een emotionele periode waarin veel tegelijk op hen afkomt. We willen hen, waar gewenst, zoveel mogelijke rust en ruimte bieden voor de rouwperiode en om regelzaken af te handelen. Doel van de opdracht is dat de juridisch specialist verantwoordelijk is voor een afgestemde overheidsbrede richtlijn voor het Uitstel van verplichtingen voor nabestaanden, zowel voor burgers als voor ondernemers. Uit klantreisonderzoeken ‘Ik ben nabestaande geworden’ volgt de aanbeveling om nabestaanden de eerste periode na het overlijden automatisch uitstel te geven van (het moeten voldoen aan) verplichtingen. Om uitvoering te kunnen geven aan uitstel moet eerst duidelijk zijn om welke verplichtingen het gaat vanuit de overheid, waaruit deze verplichtingen voortvloeien (wet of beleid), en hoe de onderlinge samenhang is. Vanwege de grote verscheidenheid in beleid en organisaties is het wenselijk om te komen tot een meer gemeenschappelijke juridische grondslag als uitgangspunt. We willen de mogelijkheden onderzoeken binnen de bestaande wettelijke kaders en interpretaties om tot uniform beleid te komen en de gap inzichtelijk maken waar dit wel gewenst is vanuit het nabestaanden perspectief maar nu niet mogelijk is. We nemen het recht van beraad en evenredigheidsbeginsel expliciet mee in het onderzoek om te komen tot één juridisch kader. We zoeken consensus tussen ministeries over de uitgangspunten en ontwerpprincipes voor toekomstig beleid. Samenwerking met (beleids)juristen is ook een groot deel van de werkzaamheden. Eenmalige registratie van een contactpersoon Het doel van deze actielijn is om te registeren bij leven. Mensen hebben daardoor regie om aan te geven wie zij willen dat hun contactpersoon is voorcommunicatie vanuit de overheid in het geval dat zij overlijden. Doel van de opdracht is dat de juridisch specialist inzicht geeft in juridische kaders (wat is nu van toepassing) versus de juridische kaders van het registratie- register. Het betreft een verkenning met als resultaat een rapportage. Wat kan nu niet en is nodig? Voorbeeld vragen om aan te werken: Breed, gebruik BSN, wel/niet via BRP, nu valt contactpersoon van een overledene niet onder de grondslag bij uitvoeringsorganisaties etc hoe kan dit aangepast worden? Eén overheidsbericht nabestaanden Het doel van een overheidsbericht voor nabestaanden is om snel inzicht te geven in de nieuwe financiële situatie van een nabestaande in het geval van overlijden van een partner. In deze actielijn vallen bovenstaande uitkomsten mede samen. Om te komen tot een (financiële) overzicht zijn rekenregels en wet- en regelgeving cruciaal. Binnen het programma hebben we hiervoor expertise, echt beperkt daarom is extra expertise nodig waarbij het nodig is om als inhoudelijke sparringspartner te fungeren. Het programmateam vervult een aanjagende rol in de samenwerking. BZK is opdrachtgever voor de Aanpak Levensgebeurtenissen. Stichting ICTU coördineert de levensgebeurtenissen in het burgerdomein.  De Kamer van Koophandel coördineert het ondernemersdomein. Omschrijving einde project/programma: 1. De afgesproken (deel-) resultaten zijn gerealiseerd; 2. De programma’s door de opdrachtgever worden beëindigd vanwege voltooiing of gewijzigde prioriteiten Welke rol heeft de professional binnen het project/programma: De professional wordt ingeschakeld voor het zelfstandig uitvoeren van specialistische juridische analyses en het opleveren van juridische adviesproducten, richtlijnen en rapportages. De professional bepaalt zelfstandig de juridische aanpak binnen de overeengekomen opdrachtkaders. Welke opdracht gaat de professional uitvoeren en welke activiteiten horen daarbij? Tot het takenpakket van de juridisch specialist behoort onder meer: Juridische verkenning en analyse, in het geval van Nabestaanden

• Analyseren van bestaande wet- en regelgeving rondom het recht van beraad, proportionaliteit en uitstel van verplichtingen
• Analyseren van bestaande wet- en regelgeving rondom rechten en plichten van nabestaanden in het geval van overlijden van hun partner.
• Onderzoeken welke juridische ruimte er is en hoe we die kunnen benutten
• Formuleren van een helder juridisch kader dat als fundament dient voor de overheidsbrede richtlijn Ontwikkeling richtlijn
• Vertalen van juridische inzichten naar een praktisch toepasbaar voorstel
• Eindproduct: concrete overheidsbrede richtlijn voor uitstel van verplichtingen, rapport eenmalige registratie bij leven met wet -en regelgeving, rapport wet- en regelgeving voor het gebruik van BSN overleden en BSN partner inclusief opzet volgordelijkheid van wettelijke regelingen voor het creëren van een (financieel) overzicht voor nabestaanden. Algemeen
• Opleveren van juridische adviesmemo’s waarin complexe juridische vraagstukken, oplossingsrichtingen en aanbevelingen zijn uitgewerkt.
• Beoordelen van juridische risico’s en meedenken over mitigerende maatregelen
• Uitwerken van juridische randvoorwaarden en adviezen ten behoeve van ketenprocessen.
• Interpreteren en toepassen van relevante wet- en regelgeving
• Advies over governance en verantwoordelijkheidsverdeling bij brede vraagstukken
• Afstemmen van conceptproducten met betrokken juridische vertegenwoordigers voor zover noodzakelijk voor de totstandkoming van de overeengekomen resultaten.
• Identificeren van kansen voor juridische vernieuwing voor korte en lange termijn
• Anticiperen op toekomstige wet- en regelgeving
• Opleveren van strategische juridische adviezen die als input dienen voor beleidsontwikkeling.
• Inzet eigen netwerk, overzicht benodigde stakeholders (juridisch/beleid) Proactieve dienstverlening Juridische verkenning en analyse van casuïstiek omtrent gegevensdeling in het dienstverleningsdomein
• Analyseren van bestaande wet- en regelgeving rondom gegevensdeling, eenmalige uitvraag.
• Onderzoeken wat de juridische vraagstukken zijn, welke juridische ruimte er is en hoe we die kunnen benutten
• Analyseren wat hier in het buitenland op beschikbaar is
• Formuleren van een helder juridisch kader dat als fundament dient voor de overheidsbrede richtlijn dan wel verschillende richtlijnen.
• Formuleren van een helder juridisch vraagstuk dat als input kan dienen voor een beleidskader. Ontwikkeling richtlijn/vraagstuk afhankelijk van uitkomsten verkenning:
• Vertalen van juridische inzichten naar een praktisch toepasbaar voorstel/vraagstuk
• Eindproduct: rapport voor de mogelijkheden van gegevensdeling tbv dienstverlening, concrete overheidsbrede richtlijn/handreikingen en/of heldere vraagstelling voor start beleidskader. Welke concrete resultaten dient de professional te behalen? Resultaten dienen concreet en meetbaar te zijn. Welke eindresultaten zal de professional aan het einde van de opdracht dienen op te leveren. Voor Nabestaanden een overheidsbrede richtlijn. rapport eenmalige registratie bij leven met wet -en regelgeving, rapport wet- en regelgeving voor het gebruik van BSN overleden en BSN partner inclusief opzet volgordelijkheid van wettelijke regelingen voor het creëren van een (financieel) overzicht voor nabestaanden die voorgelegd kan worden aan de opdrachtgever en bestuurlijke gremia. Voor de overige programmalijnen heldere analyse en adviezen met handelingsperspectief tav juridische knelpunten die spelen bij herontwerp van ketenprocessen en dienstverlening. Dat kunnen, afhankelijk van wat nodig is, bijvoorbeeld één van deze zaken zijn: een risico matrix met mitigatie, compliance-memo, innovatievoorstellen, een convenant, input voor een strategische roadmap, notulen/consensus documenten ed. Wanneer is de opdracht afgerond en beëindigd: De opdracht wordt als voltooid beschouwd als de gevraagde zaken zijn opgeleverd en afgestemd zijn met de verschillende stakeholders. Of als de opdracht wordt afgerond door de opdrachtgever. Of indien de opdrachtgever besluit het programma of de opdracht te beëindigen vanwege gewijzigde beleidsprioriteiten of organisatorische omstandigheden. Hoe wat en wanneer zal het werk/de resultaten worden beoordeeld? Detailleer de criteria en momenten voor feedback en beoordeling. Voorbeeld: maandelijkse voortgangsrapporten en een eindbeoordeling bij projectafsluiting. Eens per maand wordt door de project verantwoordelijke de tussentijdse stand van zaken besproken. Wat is de kans dat de verwachte duur wordt overschreden, c.q. welke onzekerheden er zijn t.a.v. de verwachte duur? Op basis van de huidige inzichten is er een kans dat de opdracht langer loopt gezien de politieke afhankelijkheid. Wijzigende inzichten bij de opdrachtgever (en ketenpartners) op het beleid en beleidsdoelstellingen kunnen impact hebben op de duur van het project. Eventuele vervolgwerkzaamheden worden uitsluitend overeengekomen in een nieuwe, afzonderlijk afgebakende opdracht. Over welke specifieke kennis beschikt de professional, waarover het eigen personeel van de Opdrachtgever niet beschikt en waar een eventuele vervanger ook over zou moeten beschikken? Juridische kennis met ervaring in overheidsbrede vraagstukken